Webinar: verbind functiehuis, performance en beloning in één HR-aanpakSchrijf je in
    Terug
    Blog

    Salarishuis opstellen: stappenplan, voorbeeld en de wet Loontransparantie

    Lotte HeijnenLotte Heijnen
    14 okt 2026
    Twee collega's in gesprek op een bank in het kantoor van Learned

    Laatste update: 14 oktober 2026

    Een salarishuis is een overzicht van de salarisschalen binnen een organisatie, gekoppeld aan functiegroepen of functieniveaus. Iedere salarisschaal bevat een minimum- en maximumbedrag en maakt duidelijk binnen welke bandbreedte medewerkers kunnen worden beloond. Met een goed salarishuis leg je vast hoe functies, verantwoordelijkheden en beloning zich tot elkaar verhouden. Dat helpt je om salarisbeslissingen beter te onderbouwen en beloningsverschillen uit te leggen.

    Met het wetsvoorstel loontransparantie wordt die onderbouwing steeds belangrijker. Werkgevers moeten zich voorbereiden op strengere eisen rondom functiewaardering, salarisinformatie en gelijke beloning. Maar hoe bepaal je passende salarisschalen, welke rol speelt je functiehuis en hoe voorkom je onverklaarbare loonverschillen? In deze gids lees je hoe je in zeven stappen een salarishuis kunt opstellen (of opzetten), inclusief een concreet voorbeeld voor een organisatie met 120 medewerkers.

    Wat is een salarishuis?

    Een salarishuis is een samenhangende structuur van salarisschalen waarmee een organisatie vastlegt welke beloning bij verschillende functies of functiegroepen hoort. Het maakt inzichtelijk hoe salarissen zijn opgebouwd, welke verschillen er tussen functies bestaan en hoe medewerkers zich binnen een salarisschaal kunnen ontwikkelen.

    Een salarishuis bevat doorgaans een overzicht van functiegroepen, salarisbandbreedtes en regels voor inschaling en salarisontwikkeling. Per schaal leg je een minimum en maximum vast, eventueel aangevuld met een middenwaarde. Daarnaast bepaal je wanneer medewerkers in aanmerking komen voor een salarisverhoging en hoe je omgaat met promoties of uitzonderingen.

    Het doel is niet om iedere medewerker met dezelfde functie exact hetzelfde salaris te geven. Wel moet je kunnen uitleggen waarom medewerkers verschillend worden beloond en welke objectieve criteria daarbij een rol spelen.

    Wat is het verschil tussen een salarishuis en een loongebouw?

    De termen salarishuis en loongebouw betekenen in de praktijk vaak hetzelfde: een gestructureerd overzicht van salarisschalen binnen een organisatie. Sommige werkgevers gebruiken de term loongebouw voor een formele salarisstructuur die is vastgelegd in een cao, terwijl andere organisaties spreken over een salarishuis.

    Er bestaat geen algemeen voorgeschreven onderscheid. Belangrijker is dat de structuur duidelijk maakt welke functies onder welke salarisschalen vallen en hoe de salarisbandbreedtes worden vastgesteld.

    Wat is het verschil tussen een functiehuis en een salarishuis?

    Het functiehuis beschrijft welke functies binnen de organisatie bestaan, welke verantwoordelijkheden daarbij horen en hoe functies worden ingedeeld in families en niveaus. Het salarishuis koppelt vervolgens passende salarisbandbreedtes aan die indeling.

    Stel dat je organisatie een HR Medewerker, HR Adviseur en Senior HR Business Partner heeft. Het functiehuis beschrijft de inhoudelijke verschillen tussen die functies. Met functiewaardering bepaal je hoe zwaar de functies wegen, waarna je ze aan de juiste salarisschalen koppelt.

    Het functiehuis vormt daarmee de inhoudelijke basis voor je salarishuis. De opbouw volgt vier stappen:

    functiehuis→functiewaardering→functiegroepen→salarisschalen
    Functiematrix met functiefamilies, functieniveaus en salarisbandbreedtes per niveau
    Het functiehuis bepaalt de niveaus, het salarishuis de bandbreedtes. Niveaus en bedragen zijn illustratief.

    Waarom nu een salarishuis opstellen? De wet Loontransparantie

    Een goed onderbouwd salarishuis helpt werkgevers zich voor te bereiden op de nieuwe eisen rondom gelijke beloning en loontransparantie. De Europese Richtlijn loontransparantie heeft als doel het beginsel van gelijke beloning voor mannen en vrouwen voor gelijk of gelijkwaardig werk beter te waarborgen.

    Nederland werkt aan de implementatie van deze richtlijn. Het wetsvoorstel is op 21 mei 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. Volgens het Tweede Kamer-dossier 36.949 is de parlementaire behandeling nog niet afgerond. Rendement meldde op 22 september 2026 dat de plenaire behandeling gepland staat voor week 50 van 2026 en week 2 van 2027. Omdat daarna ook de Eerste Kamer moet instemmen, lijkt de beoogde ingangsdatum van 1 januari 2027 niet meer haalbaar. Uitstel naar 1 juli 2027 of 1 januari 2028 is mogelijk, maar hierover is nog geen definitief besluit genomen.

    Let op: de wet is op 14 oktober 2026 nog niet aangenomen. Onderstaande verplichtingen en rapportagedata zijn gebaseerd op het wetsvoorstel en kunnen nog veranderen.

    Uit ons Nationaal Werkgeversrapport 2026

    In opdracht van Learned ondervroeg Norstat 1.012 werknemers bij Nederlandse organisaties met meer dan 50 medewerkers. 47 procent van hen kent de wet Loontransparantie niet. En één op de drie werknemers (33 procent) zegt dat collega's met de grootste mond het hoogste salaris krijgen. Werkgevers hebben dus werk te doen: niet alleen salarissen moeten straks uitlegbaar zijn, maar ook het systeem erachter. Lees het volledige Nationaal Werkgeversrapport 2026.

    Wat verandert er voor werkgevers?

    Het wetsvoorstel bevat verschillende verplichtingen die direct raken aan de manier waarop organisaties functies en salarissen vastleggen. Werkgevers moeten onder meer beschikken over een objectief en genderneutraal systeem voor functiewaardering en -indeling. Ook moeten sollicitanten tijdig informatie krijgen over het aanvangsloon of de salarisbandbreedte en mogen werkgevers niet naar hun salarisgeschiedenis vragen.

    Daarnaast krijgen medewerkers uitgebreidere rechten op informatie over beloningscriteria en beloningsniveaus. Voor werkgevers vanaf 50 medewerkers worden aanvullende eisen voorgesteld rondom de toegankelijkheid van criteria voor loonontwikkeling. Grotere werkgevers krijgen bovendien rapportageverplichtingen over beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen.

    Een salarishuis helpt om deze informatie gestructureerd vast te leggen. Je kunt duidelijk maken welke functies vergelijkbaar zijn, welke salarisbandbreedtes daarbij horen en volgens welke regels medewerkers binnen hun schaal groeien.

    Welke verplichtingen gelden per organisatiegrootte?

    Niet iedere werkgever krijgt dezelfde rapportageverplichtingen. Het wetsvoorstel maakt onderscheid tussen verschillende organisatiegroottes, waarbij het aantal werknemers volgens de voorgestelde systematiek wordt bepaald aan de hand van arbeidsjaareenheden over het voorgaande jaar.

    Aantal medewerkersCriteria loonontwikkeling toegankelijkRapportage loonkloofEerste rapportage
    Minder dan 50Geen afzonderlijke verplichting voor loonontwikkelingNeeNiet van toepassing
    50 tot 99JaNeeNiet van toepassing
    100 tot 149JaIedere 3 jaarUiterlijk 7 juni 2031, over 2030
    150 tot 249JaIedere 3 jaarUiterlijk 7 juni 2028, over 2027
    250 of meerJaJaarlijksUiterlijk 7 juni 2028, over 2027

    Bron: VDT Advocaten, Loontransparantie bij 50, 100, 150 of 250 werknemers, september 2026. Gebaseerd op het huidige wetsvoorstel; de definitieve regels kunnen nog wijzigen.

    Ook voor kleinere werkgevers blijft het beginsel van gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk relevant. Het ontbreken van een rapportageplicht betekent niet dat onverklaarbare beloningsverschillen geen aandacht verdienen. Ook werkgevers met minder dan 50 medewerkers krijgen volgens het wetsvoorstel algemene verplichtingen rond loontransparantie en objectieve functie-indeling.

    Wil je precies weten wat het wetsvoorstel inhoudt? Lees dan onze uitgebreide blog over de wet Loontransparantie, of bekijk ons webinar over de wet Loontransparantie.

    Bereid je organisatie voor op loontransparantie

    Weet je al welke onderdelen van je functiehuis, salarishuis en beloningsbeleid op orde zijn? Met de checklist wet Loontransparantie breng je in kaart welke stappen jouw organisatie nog moet zetten.

    Stap 1. Zorg dat je functiehuis op orde is

    Een goed salarishuis begint met een actueel functiehuis waarin duidelijk is welke functies bestaan, wat hun verantwoordelijkheden zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden. Zonder deze basis loop je het risico dat je salarisschalen opbouwt vanuit bestaande salarisverschillen, in plaats van vanuit de inhoudelijke waarde van het werk.

    Breng daarom eerst alle functies binnen de organisatie in kaart. Verzamel de bestaande functieprofielen en controleer of deze nog aansluiten bij de praktijk. Kijk daarbij naar het doel van de functie, de belangrijkste verantwoordelijkheden, benodigde kennis en vaardigheden, beslissingsbevoegdheden en de complexiteit van het werk.

    De volgende stap is om functies onder te brengen in logische functiefamilies en niveaus. Denk bijvoorbeeld aan Sales, Finance, HR en Operations, met verschillende niveaus voor uitvoerende, zelfstandige, specialistische en strategische functies.

    Baseer de indeling niet alleen op functietitels. Een Senior Specialist kan inhoudelijk zwaarder zijn dan een Teammanager, afhankelijk van de verantwoordelijkheden en complexiteit. Door naar de functie-inhoud te kijken, creëer je een betere basis voor een eerlijke salarisstructuur.

    Resultaat: een actueel overzicht van functies, functiefamilies en niveaus dat je kunt gebruiken voor functiewaardering.

    Heb je nog geen duidelijke functiestructuur? Lees hoe je in acht stappen een functiehuis opstelt →, inclusief een voorbeeld van een functiematrix.

    Stap 2. Weeg functies met functiewaardering

    Met functiewaardering bepaal je hoe zwaar functies wegen op basis van vooraf vastgelegde, objectieve en genderneutrale criteria. Je kijkt daarbij onder meer naar de vereiste vaardigheden, inspanningen, verantwoordelijkheden en arbeidsomstandigheden.

    Je kunt hiervoor een bestaande methode gebruiken, zoals ORBA of Hay, of een zorgvuldig onderbouwd eigen puntensysteem. De gekozen methode moet consistent worden toegepast en passen binnen eventuele cao-afspraken.

    Het gaat erom dat je kunt uitleggen waarom de ene functie zwaarder wordt gewaardeerd dan de andere. De uitkomst vormt de basis voor het indelen van functies in vergelijkbare functiegroepen.

    In onze gids over het functiehuis opstellen lees je uitgebreider hoe functiewaardering werkt en welke methoden je kunt toepassen. Wil je zien hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk dan ons on-demand webinar Transparant waarderen en belonen.

    Resultaat: een onderbouwde vergelijking van de zwaarte van functies.

    Stap 3. Vorm functiegroepen

    Functiegroepen bestaan uit functies die op basis van hun inhoudelijke zwaarte vergelijkbaar zijn. Na de functiewaardering kun je bepalen welke functies in dezelfde groep thuishoren en dus in aanmerking komen voor dezelfde salarisbandbreedte.

    Een functiegroep is iets anders dan een functiefamilie. Binnen de functiefamilie HR kunnen bijvoorbeeld verschillende functiegroepen voorkomen, terwijl een HR-functie en een Finance-functie op basis van hun functiewaardering juist in dezelfde groep kunnen vallen.

    Dat onderscheid is belangrijk. Wanneer iedere afdeling een eigen salarisstructuur ontwikkelt, kunnen onnodige verschillen ontstaan tussen functies die inhoudelijk gelijkwaardig zijn. Door functiegroepen organisatiebreed vast te stellen, maak je de vergelijking tussen functies eenvoudiger.

    Hoeveel functiegroepen heb je nodig?

    Er bestaat geen vast aantal functiegroepen dat voor iedere organisatie geschikt is. Het aantal hangt af van de diversiteit aan functies en de verschillen in functiezwaarte.

    Te weinig functiegroepen kunnen ertoe leiden dat functies met sterk uiteenlopende verantwoordelijkheden in dezelfde schaal terechtkomen. Te veel groepen maken het salarishuis ingewikkeld en kunnen leiden tot discussies over kleine verschillen.

    Kies daarom alleen voor een aparte groep wanneer je het verschil in functiezwaarte inhoudelijk kunt onderbouwen. Controleer vervolgens of de indeling herkenbaar en uitlegbaar is voor HR, managers en medewerkers.

    Resultaat: een overzicht van functiegroepen waarin functies met een vergelijkbare zwaarte zijn samengebracht.

    Stap 4. Bepaal per functiegroep een salarisschaal

    Een salarisschaal beschrijft de salarisbandbreedte die bij een functiegroep hoort. Meestal bestaat deze uit een minimum, middenwaarde en maximum, zodat duidelijk is binnen welke grenzen de beloning zich kan ontwikkelen.

    De ondergrens is het laagste reguliere salaris binnen de schaal, rekening houdend met wettelijke en cao-afspraken. Het maximum vormt de bovengrens. De middenwaarde is een referentiepunt dat je bijvoorbeeld kunt koppelen aan volledige functiebeheersing.

    Welke betekenis je aan de middenwaarde geeft, is een beleidskeuze. Leg die keuze vast, zodat managers de schaal op dezelfde manier interpreteren.

    Hoe bepaal je de breedte van een salarisschaal?

    De schaalbreedte is het verschil tussen het minimum en maximum van een salarisschaal. Je kunt deze in euro's uitdrukken of als percentage berekenen.

    Schaalbreedte (€) = maximumsalaris − minimumsalaris.

    Een brede salarisschaal biedt medewerkers relatief veel ruimte om financieel te groeien zonder van functiegroep te veranderen. Een smallere schaal maakt duidelijker wanneer een volgende stap in functiezwaarte nodig is, maar biedt minder ruimte voor salarisontwikkeling binnen dezelfde functie.

    De juiste breedte hangt af van je beloningsbeleid, functieverschillen, marktgegevens en eventuele cao-afspraken. Zorg vooral dat de gekozen bandbreedtes consistent zijn en dat je kunt uitleggen waarom bepaalde functiegroepen meer salarisruimte hebben dan andere.

    Mogen salarisschalen elkaar overlappen?

    Ja, salarisschalen kunnen elkaar overlappen. Daardoor kan iemand die hoog in een lagere schaal zit, meer verdienen dan een medewerker die net in een hogere schaal begint.

    Dat is niet automatisch onjuist. Verschillen kunnen bijvoorbeeld samenhangen met relevante ervaring, functiebeheersing of andere objectieve beloningscriteria. Wel moet je kunnen uitleggen waarom het verschil bestaat.

    Leg daarom vast hoe medewerkers worden ingeschaald, wanneer ze doorgroeien en wat er gebeurt bij een promotie. Zo voorkom je dat salarisbeslissingen afhankelijk worden van individuele onderhandelingen.

    Vergeet andere beloningscomponenten niet

    Een salarishuis richt zich vaak op het vaste basissalaris, maar voor een volledig beloningsbeleid moet je ook rekening houden met andere beloningscomponenten. Denk aan variabele beloning, toeslagen en aanvullende vergoedingen.

    Maak daarom duidelijk of je salarisschalen betrekking hebben op bruto maand- of jaarsalarissen, welke voltijdse arbeidsduur je hanteert en of vakantiegeld is inbegrepen. Gebruik voor alle functies dezelfde definities, zodat de bedragen vergelijkbaar blijven.

    Resultaat: een voorlopige salarisbandbreedte per functiegroep.

    Stap 5. Vergelijk je salarisschalen met de markt en je cao

    Marktgegevens en cao-afspraken helpen je om te beoordelen of de voorgestelde salarisschalen passend en uitvoerbaar zijn. Functiewaardering bepaalt de onderlinge zwaarte van functies; marktgegevens laten zien hoe vergelijkbaar werk buiten je organisatie wordt beloond.

    Voor een betrouwbare vergelijking kun je gebruikmaken van salarisbenchmarks, sectorgerichte beloningsonderzoeken, cao-tabellen en actuele gegevens uit recruitment. Controleer wel of je daadwerkelijk vergelijkbare functies onderzoekt. Een functietitel zegt namelijk niet alles over verantwoordelijkheden, complexiteit of vereiste expertise.

    Let daarnaast op verschillen in sector, regio, organisatiegrootte en arbeidsduur. Ook de definitie van het salaris is belangrijk: een bruto jaarsalaris inclusief variabele beloning kun je niet zonder correctie vergelijken met een bruto maandsalaris exclusief toeslagen.

    Wat als je organisatie onder een cao valt?

    Wanneer een cao van toepassing is, moet je nagaan welke afspraken gelden voor functie-indeling, functiewaardering en salarisschalen. Een cao kan bijvoorbeeld voorgeschreven functiegroepen, salaristabellen en regels voor periodieke verhogingen bevatten.

    Je salarishuis moet in overeenstemming zijn met de toepasselijke cao. Controleer of er ruimte bestaat voor aanvullende afspraken en onder welke voorwaarden. Het is niet verstandig om zonder deze controle een volledig eigen salarisstructuur te introduceren.

    Wat doe je als de markt hoger betaalt?

    Soms blijkt dat bepaalde functies op de arbeidsmarkt hoger worden beloond dan je eigen salarisschalen toestaan. Onderzoek dan of de schaal moet worden aangepast, het functieprofiel nog klopt of dat een uitzonderingsregeling noodzakelijk is.

    Maak hierover organisatiebrede afspraken. Wanneer managers afzonderlijk salarisuitzonderingen kunnen maken, ontstaat het risico dat vergelijkbare medewerkers verschillend worden beloond zonder duidelijke rechtvaardiging.

    Leg vast wanneer afwijkingen zijn toegestaan, wie ze moet goedkeuren en hoe je ze opnieuw beoordeelt. Daarmee houd je rekening met arbeidsmarktontwikkelingen zonder de consistentie van je salarishuis te verliezen.

    Resultaat: salarisschalen die zowel intern onderbouwd als extern getoetst zijn.

    Stap 6. Leg vast hoe medewerkers groeien binnen hun salarisschaal

    Een salarishuis is pas compleet wanneer duidelijk is hoe medewerkers worden ingeschaald en op basis van welke criteria hun salaris kan groeien. Daarom leg je naast de bedragen ook regels vast voor het startsalaris, periodieken, prestatieafhankelijke verhogingen en promoties.

    Inschaling bij indiensttreding

    Bepaal vooraf welke criteria je gebruikt om het startsalaris van een nieuwe medewerker vast te stellen. Denk aan relevante werkervaring, aantoonbare functiebeheersing en specifieke kennis die noodzakelijk is voor de functie.

    Pas deze criteria consequent toe. Onder het wetsvoorstel loontransparantie mogen werkgevers bovendien niet naar het eerdere salaris van sollicitanten vragen. Daarmee wordt het extra belangrijk dat je een salarisaanbod kunt onderbouwen vanuit de functie en de bijbehorende salarisbandbreedte.

    Groei met periodieken of prestaties

    Bij een periodiekensysteem stijgt het salaris volgens vooraf vastgelegde stappen. De voorwaarden kunnen zijn opgenomen in een cao of een intern beloningsreglement. Het voordeel is dat medewerkers beter kunnen voorspellen hoe hun salaris zich ontwikkelt.

    Je kunt salarisgroei ook afhankelijk maken van prestaties of functiebeheersing. Zorg dan dat beoordelingscriteria duidelijk zijn en dat managers deze consequent toepassen. Alleen een subjectieve indruk is onvoldoende basis voor een goed uitlegbare salarisbeslissing.

    Sommige organisaties kiezen voor een combinatie van periodieke en prestatieafhankelijke verhogingen. Maak in dat geval onderscheid tussen algemene salarisaanpassingen, individuele ontwikkeling en promoties.

    Voorkom dat onderhandelen bepaalt wie groeit

    Als salarisgroei vooral afhangt van wie erom vraagt, ontstaat ongelijkheid. Uit ons Nationaal Werkgeversrapport 2026 blijkt dat 23 procent van de vrouwen het lastig vindt om om een hoger salaris te vragen, tegenover 16 procent van de mannen. Dan tellen niet alleen prestaties mee, maar ook lef, timing en zelfpresentatie. Vaste criteria voor salarisgroei maken beloning minder afhankelijk van onderhandelen, en helpen zo ook om een loonkloof te voorkomen.

    Maak de criteria toegankelijk

    Het wetsvoorstel loontransparantie bevat voor werkgevers vanaf 50 medewerkers aanvullende verplichtingen om criteria voor loonontwikkeling toegankelijk te maken. Dat vraagt om meer dan een interne spreadsheet waarin alleen HR inzicht heeft.

    Beschrijf daarom in begrijpelijke taal hoe medewerkers worden ingeschaald, welke voorwaarden gelden voor salarisgroei en hoe promoties worden beoordeeld. Zorg ook dat managers dezelfde uitleg geven en dat beslissingen worden vastgelegd.

    Dat is geen overbodige luxe: in ons onderzoek zegt 28 procent van de werknemers dat ze hard werk niet terugzien in salaris of beloning.

    "Werknemers willen criteria, geen vage beloftes."

    Rick Kuijf, co-founder Learned

    Een transparant beloningsbeleid betekent niet dat iedere medewerker automatisch een verhoging ontvangt. Wel moet duidelijk zijn welke regels de organisatie gebruikt en waarom een bepaalde beslissing wordt genomen.

    Resultaat: een consistente werkwijze voor inschaling en salarisontwikkeling.

    Stap 7. Toets je salarishuis op de loonkloof

    Een salarishuis moet worden gecontroleerd op onverklaarbare beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen die gelijk of gelijkwaardig werk uitvoeren. Een salarisstructuur kan op papier consistent zijn, terwijl in de praktijk toch verschillen bestaan tussen medewerkers binnen dezelfde functiegroep.

    Daarom is het belangrijk om periodiek de gender pay gap, oftewel de loonkloof, te analyseren.

    Loonkloofanalyse in Learned met het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen per functiegroep
    Zo zie je per functiegroep of er een beloningsverschil is tussen mannen en vrouwen. De cijfers in deze afbeelding zijn illustratief.

    Wat is de gender pay gap?

    De gender pay gap beschrijft het verschil in gemiddelde beloning tussen mannen en vrouwen. Bij een ongecorrigeerde loonkloof worden die gemiddelden vergeleken zonder volledig rekening te houden met factoren zoals functieverschillen.

    Voor het beoordelen van gelijke beloning is een analyse per categorie van gelijk of gelijkwaardig werk belangrijker dan alleen het organisatiebrede gemiddelde. Je onderzoekt dan in hoeverre verschillen kunnen worden verklaard door objectieve, genderneutrale criteria.

    Een statistische verklaring betekent overigens niet automatisch dat een beloningsverschil ook juridisch gerechtvaardigd is. De gebruikte criteria moeten inhoudelijk relevant en verdedigbaar zijn.

    Hoe bereken je de loonkloof per functiegroep?

    Begin met het verzamelen van betrouwbare beloningsgegevens en zorg dat je vergelijkbare componenten onderzoekt. Corrigeer waar nodig voor verschillen in arbeidsduur en vergelijk medewerkers binnen dezelfde categorie van gelijk of gelijkwaardig werk.

    Bereken vervolgens de gemiddelde beloning van mannen en vrouwen. Een gebruikelijke formule is:

    Loonverschil (%) = (gemiddelde beloning mannen − gemiddelde beloning vrouwen) / gemiddelde beloning mannen × 100%.

    Onderzoek daarna welke verschillen mogelijk voortkomen uit objectieve factoren, zoals relevante ervaring, functiebeheersing of andere aantoonbare functiegerelateerde criteria.

    Wat betekent de grens van 5%?

    Het wetsvoorstel bevat een regeling voor een gezamenlijke loonevaluatie wanneer een werkgever bij de verplichte rapportage een verschil van ten minste 5% in de gemiddelde beloning binnen een categorie werknemers vaststelt, dat niet kan worden gerechtvaardigd op basis van objectieve, genderneutrale criteria en niet binnen zes maanden wordt verholpen.

    Deze regeling is gekoppeld aan de toepasselijke rapportagevoorwaarden. Een gemeten verschil van 5% leidt dus niet in iedere situatie automatisch tot een gezamenlijke loonevaluatie.

    Ook wanneer je organisatie niet rapportageplichtig is, blijft het verstandig om onverklaarbare verschillen te onderzoeken. Controleer of medewerkers correct zijn ingedeeld, of salarisregels consequent worden toegepast en of correcties nodig zijn.

    Wil je meer weten over de berekening en mogelijke oorzaken? Lees onze uitgebreide blog over de loonkloof.

    Resultaat: inzicht in beloningsverschillen en een onderbouwde aanpak om onverklaarbare afwijkingen te corrigeren.

    Voorbeeld: een salarishuis voor een organisatie van 120 medewerkers

    Een organisatie met 120 medewerkers kan bijvoorbeeld werken met zes functiegroepen, elk met een eigen salarisbandbreedte. In het onderstaande fictieve voorbeeld heeft de organisatie functies binnen Sales, Finance, HR, Marketing en Operations.

    De functies zijn eerst ingedeeld in een functiehuis en vervolgens beoordeeld op hun inhoudelijke zwaarte. Op basis daarvan zijn zes functiegroepen gevormd. Iedere groep krijgt een salarisschaal met een minimum, middenwaarde en maximum.

    Om te laten zien hoe zo'n salarishuis eruitziet, gebruiken we echte salarisbedragen uit de cao Gemeenten 2025-2027, geldig per 1 juli 2026. We kiezen deze cao omdat de salarisschalen openbaar en goed vergelijkbaar zijn, niet omdat de voorbeeldorganisatie een gemeente is. De voorbeeldfuncties zijn fictief en illustreren uitsluitend hoe je functies en salarisschalen kunt combineren.

    Voorbeeld van een salarishuis

    FunctiegroepVoorbeelden van functiesMinimumMiddenMaximum
    A: OndersteunendAdministratief Medewerker, HR Support€ 2.496€ 2.956€ 3.416
    B: UitvoerendSales Support, Financieel Medewerker€ 2.596€ 3.170€ 3.743
    C: Zelfstandig professionalAccountmanager, HR Adviseur€ 3.246€ 3.901€ 4.556
    D: Senior professionalSenior Controller, Senior Accountmanager€ 3.824€ 4.724€ 5.624
    E: Specialistisch of tactischFinance Manager, Senior HR Business Partner€ 5.369€ 6.311€ 7.253
    F: StrategischHR Director, Finance Director€ 6.762€ 8.074€ 9.385

    Bron: salaristabel cao Gemeenten 2025-2027 (artikel 3.3), geldig per 1 juli 2026. Voor de zes groepen zijn respectievelijk cao-schalen 4, 6, 8, 10, 12 en 15 als basis gebruikt. De middenwaarde is het rekenkundige midden tussen minimum en maximum, afgerond op hele euro's.

    De bedragen zijn bruto maandsalarissen op basis van een 36-urige werkweek, exclusief vakantiegeld. Bij groep A is rekening gehouden met het cao-minimum van € 16 per uur, oftewel € 2.496 per maand. De functie-indelingen zijn fictief en vormen geen officiële cao-indeling of salarisadvies.

    Hoe gebruik je dit voorbeeld?

    Je ziet dat de salarisschalen elkaar gedeeltelijk overlappen. Een medewerker bovenaan schaal C kan bijvoorbeeld meer verdienen dan iemand die net begint in schaal D. Dat is niet automatisch problematisch, zolang je kunt onderbouwen waarom het verschil bestaat.

    De tabel laat daarnaast zien dat je niet voor iedere functie een aparte salarisschaal nodig hebt. Functies uit verschillende afdelingen kunnen in dezelfde groep vallen wanneer hun inhoudelijke zwaarte vergelijkbaar is.

    Begin daarom met de functiegroepen die voortkomen uit je eigen functiewaardering. Controleer vervolgens welke functies binnen iedere groep vallen en of de indeling inhoudelijk klopt. Gebruik daarna betrouwbare marktgegevens of relevante cao-tabellen om de salarisbandbreedtes te bepalen.

    Leg per groep het minimum, de middenwaarde en het maximum vast en controleer of de schalen logisch op elkaar aansluiten. Kijk ook naar de overlap tussen aangrenzende schalen. Die kan bewust onderdeel zijn van je beleid, maar moet wel passen bij de regels voor inschaling, doorgroei en promotie.

    Wat als bestaande salarissen buiten de schaal vallen?

    Wanneer je het nieuwe salarishuis vergelijkt met de actuele salarissen, kunnen afwijkingen zichtbaar worden. Sommige medewerkers verdienen minder dan de ondergrens van hun schaal, terwijl anderen al boven het maximum zitten.

    Onderzoek eerst de oorzaak van deze verschillen. Controleer of de functie correct is ingedeeld, welke afspraken er bestaan en of een aanpassing noodzakelijk is. Houd daarbij rekening met contractuele rechten, cao-afspraken en het beginsel van gelijke beloning.

    Voor medewerkers boven het maximum kun je onder voorwaarden een overgangsregeling overwegen. Leg duidelijk vast hoe je met toekomstige verhogingen omgaat en voorkom dat uitzonderingen zonder onderbouwing blijven bestaan.

    Een salarishuis is daarmee niet alleen een overzicht van bedragen, maar ook een hulpmiddel om de bestaande beloningspraktijk systematisch te beoordelen.

    Van salarishuis naar beloningsbeleid en salarisronde

    Een salarishuis beschrijft de salarisstructuur; het beloningsbeleid bepaalt hoe je die structuur in de praktijk toepast. Je legt daarin vast hoe medewerkers worden ingeschaald, wanneer ze een verhoging kunnen ontvangen en welke regels gelden voor promoties of uitzonderingen.

    Salarisronde in Learned met voorgestelde verhogingen per medewerker binnen het budget
    Tijdens de salarisronde zie je per medewerker de voorgestelde verhoging en hoeveel budget er over is. De bedragen in deze afbeelding zijn illustratief.

    Een goed beloningsbeleid bevat onder andere afspraken over startsalarissen, periodieken, prestatieafhankelijke verhogingen, variabele beloning en de jaarlijkse salarisronde. Daarnaast beschrijf je wie beslissingen mag nemen, hoe uitzonderingen worden goedgekeurd en hoe je controleert of de regels consequent worden toegepast.

    Hoe gebruik je het salarishuis tijdens de salarisronde?

    Tijdens de jaarlijkse salarisronde vergelijk je de actuele salarissen met de geldende salarisschalen. Je bepaalt vervolgens welke medewerkers in aanmerking komen voor een verhoging en hoe de voorgestelde aanpassingen passen binnen het beschikbare budget.

    Controleer daarbij of managers vergelijkbare criteria gebruiken en of de verhogingen leiden tot nieuwe, onverklaarbare beloningsverschillen. Door de beslissingen centraal vast te leggen, kun je achteraf reconstrueren waarom een salaris is aangepast.

    Lees ook hoe je een beloningsronde → gestructureerd kunt organiseren.

    De rol van compensation and benefits

    Een salarishuis is onderdeel van compensation and benefits: het geheel van afspraken over salaris, variabele beloning en andere arbeidsvoorwaarden. Het vaste salaris moet daarom aansluiten bij het bredere beloningsbeleid, bijvoorbeeld rondom bonussen, pensioen en aanvullende vergoedingen.

    Maak duidelijk welke onderdelen je in de salarisschalen opneemt en welke afzonderlijk worden geregeld. Dat helpt om totale beloningspakketten eerlijk en consistent te vergelijken.

    Een salarishuis beheren met software

    Salarishuissoftware helpt om functiegroepen, salarisbandbreedtes en bijbehorende gegevens centraal te beheren. Vooral wanneer organisaties groeien, wordt het lastiger om verschillende salarisschalen, uitzonderingen en wijzigingen in losse spreadsheets bij te houden.

    Beloningsoverzicht in Learned met salarissen en schaalposities van medewerkers
    In het beloningsoverzicht zie je salarissen en schaalposities bij elkaar. De bedragen in deze afbeelding zijn illustratief.

    Een centraal overzicht maakt duidelijk welke functies bij welke groepen horen en welke salarisbandbreedtes daarbij gelden. Daarnaast kun je de koppeling met functieprofielen en functieniveaus behouden wanneer functies of verantwoordelijkheden veranderen.

    Functiehuis en salarishuis verbinden

    Met salarishuis software van Learned kun je de salarisstructuur verbinden aan de functies en niveaus binnen je organisatie.

    Daardoor ontstaat een samenhangend overzicht waarin de functie-indeling de basis vormt voor de salarisschalen. Dat helpt HR en managers om de structuur te begrijpen en wijzigingen beter op elkaar af te stemmen.

    Van salarisstructuur naar beloningsbeslissingen

    Naast het beheren van salarisbandbreedtes wil je inzicht krijgen in de manier waarop medewerkers daadwerkelijk worden beloond. Denk aan actuele salarissen, schaalposities, beloningsverschillen en voorgestelde salarisverhogingen.

    Met beloningssoftware van Learned kun je beloningsgegevens analyseren en salarisbeslissingen gestructureerder voorbereiden. Zo verbind je de functiestructuur, het salarishuis en de jaarlijkse beloningscyclus.

    Het doel is niet om beloningsbeslissingen volledig te automatiseren, maar om HR en managers te ondersteunen met betrouwbare informatie en duidelijke besluitcriteria.

    Veelgestelde vragen over het salarishuis

    Hoe kun je een salarishuis opzetten?

    Je zet een salarishuis op in zeven stappen: je brengt je functiehuis op orde, weegt functies met functiewaardering en vormt functiegroepen. Daarna bepaal je per functiegroep een salarisschaal, vergelijk je die met de markt en je cao en leg je vast hoe medewerkers binnen hun schaal groeien. Tot slot toets je je salarishuis op de loonkloof. Hierboven lees je per stap hoe je dat aanpakt.

    Is een salarishuis verplicht?

    Een document met de naam 'salarishuis' is niet voor iedere Nederlandse werkgever afzonderlijk verplicht. Wel kunnen cao-afspraken eisen stellen aan salarisschalen en functie-indeling. Daarnaast bevat het wetsvoorstel loontransparantie verplichtingen voor objectieve, genderneutrale functiewaardering en -indeling.

    Wat is het verschil tussen een salarishuis en cao-schalen?

    Een salarishuis is het totale overzicht van de salarisstructuur binnen een organisatie. Cao-schalen zijn salarisschalen die voortkomen uit een collectieve arbeidsovereenkomst. Wanneer een cao van toepassing is, moet je salarishuis aansluiten bij de geldende cao-afspraken.

    Hoeveel salarisschalen heb je nodig?

    Het aantal salarisschalen hangt af van de functiewaardering en de verschillen in functiezwaarte binnen je organisatie. Er is geen verplicht of ideaal aantal. Zorg vooral dat je de indeling en de verschillen tussen schalen inhoudelijk kunt onderbouwen.

    Moet je salarisschalen delen met medewerkers?

    Het wetsvoorstel loontransparantie voorziet in uitgebreidere informatieverplichtingen over beloningscriteria en beloningsniveaus. Dat betekent niet dat alle individuele salarissen openbaar moeten worden. Wel moeten werkgevers duidelijker kunnen uitleggen hoe functies worden beloond en welke criteria daarbij gelden.

    Wat doe je als iemand boven het maximum van de schaal zit?

    Controleer eerst of de functie correct is ingedeeld en waarom het salaris boven de schaal ligt. Vervolgens kun je een passende overgangsregeling onderzoeken, rekening houdend met bestaande contractuele rechten, cao-afspraken en gelijke beloning. Leg vast hoe toekomstige salarisverhogingen worden behandeld.

    Conclusie: een goed salarishuis begint bij de waarde van functies

    Een salarishuis opstellen begint met een helder functiehuis en objectieve functiewaardering. Door functies vervolgens te koppelen aan passende salarisschalen en transparante regels voor salarisontwikkeling, creëer je een beloningsstructuur die beter uitlegbaar en beheersbaar is. Daarmee leg je ook een belangrijke basis voor de voorbereiding op de wet Loontransparantie.

    Wil je inzicht krijgen in je salarisstructuur en beloningsverschillen?

    Ontdek hoe je functiehuis, salarishuis en beloningsbeleid met elkaar kunt verbinden.

    Plan een demo

    Ontvang de nieuwste HR-tips

    Krijg 1 keer per maand onze tips, e-guides en templates direct in je mail.