Functiematrix: inzicht in functieniveaus [+voorbeeld]

In een functiematrix geef je de hiërarchie weer van verschillende functies in jouw organisatie ten opzichte van elkaar. Het is dus een rangordening van alle functieniveaus, vaak per afdeling of 'functiefamilie'.

De verschillende niveaus in de matrix worden meestal gekoppeld aan salarisschalen, zeker in branches met een CAO. Vandaar dat een functiematrix ook wel een 'functiewaardering' genoemd wordt.

Je kunt een functiematrix gebruiken om carrièrepaden in kaart te brengen voor interne mobiliteit, en voor transparante en eerlijke beloningen.

Waarop baseer je een functiewaardering?

De meeste functiewaarderingssystemen kennen waarde toe aan een functie door middel van een puntensysteem. Je baseert het aantal punten of de 'zwaarte' bij elk van deze aspecten op het functieprofiel.

Dit zijn voorbeelden van factoren die het aantal punten of de weging van een functie beïnvloeden:

• Professionele kennis
• Ervaring en soft skills, zoals leidinggevende vaardigheden
• Opleidingen
• Contacten (intern, extern)
• De mate van verantwoordelijkheid, of van fysieke belasting
• Zelfstandigheid

Hoe hoger de zwaarte en het niveau van een functie, des te hoger de loonschaal – en daarmee meestal ook het bijbehorende salaris.

Dit is een voorbeeld van een functiematrix met functieniveaus binnen onder andere HR (klik op de afbeelding om die te vergroten):

Tip: je kunt een functiematrix en de verschillende niveaus eenvoudig vastleggen in een softwaretool voor carrièrepaden

Er zijn eindeloos veel verschillende methoden voor het opstellen van een functiematrix. In Nederland bestaan in totaal 10 functiewaarderingssystemen die officieel erkend worden door brancheorganisaties.

Hier leggen we de 5 belangrijkste methoden uit:

1. De Hay-methode

Wereldwijd gebruikt systeem dat functies beoordeelt op basis van kennis, probleemoplossend vermogen en verantwoordelijkheden. Internationaal erkend en geschikt voor multinationals.

2. ORBA-methode

Vooral populair in de industriële sector. Verdeelt functies in groepen op basis van verantwoordelijkheden, competenties en fysieke belasting.

3. USB (Universeel Systeem Berenschot)

Gebaseerd op universele criteria zoals complexiteit, verantwoordelijkheden en benodigde kennis. Breed toepasbaar en schaalbaar.

4. De Bakkenist-methode

Ontworpen voor de zorgsector en non-profit organisaties. Richt zich op inhoud, context en maatschappelijke relevantie.

5. Het CATS-systeem

Staat voor Commercieel, Administratief, Technisch en Sociaal. Categoriseert functies op basis van deze 4 werkgebieden met aparte criteria per gebied.

💡 Wil je de persoonlijke skills van individuele collega's naast elkaar kunnen leggen? Dat kun je doen met een competentiematrix

Je gebruikt een functiewaardering met name voor een transparante, eerlijke en consistente beloningsstructuur. Maar daarna is de belangrijkste vervolgvraag: hoe pas je een functiematrix verder toe in HR-processen?

1. Een objectieve onderbouwing van salarissen

Een functiewaardering geeft het verschil in zwaarte tussen functies aan, op basis van criteria in het functieprofiel. Daarmee creëer je objectieve criteria om verschillende salarisniveaus vast te stellen.

Template: Competentieset met 38 soft skills

+ concrete gedragsvoorbeelden voor 5 niveaus 👇

Download nu

2. Duidelijke verwachtingen, duidelijke doorgroeimogelijkheden

Omdat een functiematrix gebaseerd is op functieprofielen met skills en competenties, weten managers op welke vaardigheden ze teamleden kunnen coachen, en zien medewerkers precies welke skills ze moeten ontwikkelen om door te groeien.

3. Meer ontwikkeling (en retentie) met carrièrepaden

Door gebruik te maken van software voor carrièrepaden laat je medewerkers precies zien welke stappen ze moeten zetten om door te groeien. Dat werkt motiverend en helpt om talent te behouden.

4. Successieplanning

Als je alle functieniveaus en mogelijke carrièrepaden in kaart hebt gebracht, kun je dat inzetten voor successieplanning: welke medewerkers komen in aanmerking voor promotie, welke ambities hebben ze, en welke begeleiding is nodig?

💡 Benieuwd waar objectieve functieprofielen nog meer goed voor zijn? Lees verder over de voordelen van Performance Management

Stel functieprofielen en competentieprofielen op met Learned

Wil je aan de slag met het maken van een functiematrix voor jouw organisatie? Dan begin je met de basis: een functiehuis op basis van objectief meetbare skills, competenties en KPI's.

🎯 Meteen aan de slag met carrièrepaden? Bekijk dan onze software-oplossing